D’Pensiounsreform léist de Finanzéierungsproblem net, warnt den CNAP-President

Ee Mount méi schaffe fir fréizäiteg an d’Pensioun ze goen: Zanter Juli ass dat fir en Deel vun de Versécherten eng konkret Realitéit. Deen zousätzleche Mount ass awer just e klengt Stéck vun enger vill méi grousser Rechnung. Fir den CNAP-President Alain Reuter huet d’Reform dem System Zäit kaf, ouni d’Finanzéierungsfro op Dauer ze léisen.

Och um Paiziedel ass d’Ännerung ukomm. Zanter dem 1. Januar 2026 läit de gesamte Cotisatiounssaz bei 25,5 amplaz vu 24 Prozent. De Salarié, de Patron an de Staat droen all Kéier 8,5 Prozent; virdru waren et jee 8 Prozent. Deen neie Saz soll bis 2032 gëllen.

Ee Mount, deen de Problem net verschwannen deet

Wien iwwer de Wee vu 40 unerkannten Assurancejoren mat 60 an d’Pensioun wëll goen, muss zanter dem 1. Juli ee Mount méi noweisen. 2027 sinn et zwee Méint, 2028 véier, 2029 sechs an 2030 aacht Méint. De legale Pensiounsalter bleift bei 65 Joer. De fréizäitegen Depart mat 57 no 40 Joer obligatorescher Assurance gëtt net geännert.

Dobäi kënnt déi progressiv Pensioun. Mat Accord vum Patron kann eng Persoun, déi d’Konditiounen erfëllt, manner schaffen, schonn en Deel vun der Pensioun kréien a gläichzäiteg weider Rechter opbauen. Bis zu néng Studiejoer kënnen nach ëmmer ugerechent ginn; déi fréier Altersgrenz vu 27 Joer ass ewechgefall.

D’Regierung rechent domat, datt dëse Pak d’Finanze vum Régime général bis 2042 stabiliséiert an d’Reserv bis 2050 erhält. Fir de Reuter ass dat net dat selwecht wéi eng dauerhaft Léisung. E kriteschen Zäitpunkt no hanne verréckelen heescht nach net, datt d’Recetten an d’Ausgabe fir déi Joerzéngten duerno am Gläichgewiicht sinn.

D’Reserv ass grouss, hir Reechwäit gëtt méi kleng

Enn 2025 louchen 32 Milliarden Euro an der Reserv vum Régime général. Dat waren 4,24 Joresausgaben a kloer méi wéi de legale Minimum vun annerhallwem Joer. Gläichzäiteg war et déi niddregst Deckung zanter 2013. Déi grouss Zomm eleng seet also net, wéi laang se duergeet, wann d’Ausgabe weider méi séier wuessen.

D’CNAP huet 2025 insgesamt 7,36 Milliarden Euro u Pensiounen ausbezuelt, méi wéi dräimol esou vill wéi 2005. D’Prime de répartition pure — also dat, wat vun der cotisabeler Lounmass gebraucht gëtt, fir déi lafend Ausgaben ze bezuelen — ass op 23,7 Prozent geklommen. Si louch nach ënnert dem deemolege Cotisatiounssaz vu 24 Prozent. Dofir gouf et keen Ausléiser, fir beim Reajustement vun de Pensiounen anzegräifen. Vill Spillraum war awer net méi do.

De Kompensatiounsfong huet 2025 e Rendement vu 4,25 Prozent erreecht an netto 1,25 Milliarden Euro verdéngt. Dat hëlleft der Reserv, mä et ännert d’Demografie net. De Rendement schwankt vu Joer zu Joer; d’Pensioune mussen och an engem schwaache Boursejoer bezuelt ginn.

Et muss eppes geschéien, soss geet de Generatiounevertrag futti. — Alain Reuter am Gespréich mam Tageblatt am Abrëll 2025

No 2040 gëtt d’Rechnung méi schwéier

D’Projektioune vun der OECD, déi nach virun der Reform vun 2026 gemaach goufen, weisen d’Dimensioun vum Problem. D’Bruttoausgabe fir d’Pensioune sollten vun 9,4 Prozent vum PIB am Joer 2024 op 11,2 Prozent 2040 an op 17,5 Prozent 2070 klammen. Esouguer am optimisteschste laangfristege Wirtschafts- a Bevëlkerungsszenario géif d’Verhältnis vun Aktiven zu Pensionären vun 2,4 am Joer 2022 op ronn 1,1 am Joer 2070 falen.

Dës Zuele rechnen déi nei Mesuren nach net mat an a sinn dofir keng genee Prognos fir d’Reform. Si maachen awer kloer, firwat 1,5 Cotisatiounspunkte méi an aacht zousätzlech Méint bei enger Form vun der fréizäiteger Pensioun net fir e puer Generatioune kënnen duergoen. D’OECD huet eng Kombinatioun proposéiert: méi Recetten, e méi héijen effektive Pensiounsalter an eng méi lues Entwécklung vun de Prestatiounen, mat Schutz fir kleng Revenuen.

Datt de System ëmmer méi international gëtt, gehéiert zur Lëtzebuerger Aarbechtsmaartrealitéit. 2025 goufen der Zuel no fir d’éischt méi Pensiounen an d’Ausland wéi an d’Land iwwerwisen. Dat si virun allem d’Carrièrë vu Leit, déi fréier iwwer d’Grenz schaffe koumen. Beim Montant ass de gréissten Deel hei am Land bliwwen: 4,8 vun de ronn 7,3 Milliarden Euro goufen u Leit mat Wunnsëtz zu Lëtzebuerg bezuelt.

Wat elo verdeelt gëtt, muss spéider net abrupt geschnidde ginn

D’Fro ass net, ob d’CNAP d’nächst Pensioun nach iwwerweise kann. D’Fro ass, wéi d’Käschte verdeelt ginn: iwwer méi héich Cotisatioune fir déi Aktiv an d’Patronen, iwwer de Staatsbudget, iwwer méi laang Carrièren oder iwwer eng méi lues Hausse vun de Pensiounen.

D’Reform vun 2026 gëtt der Politik Zäit, fir dës Entscheedung net ënner Drock ze huelen. Wa bis gewaart gëtt, datt d’Reserv no beim legale Minimum läit, ginn d’Schrëtt méi haart an d’Iwwergäng méi kuerz. Dem Reuter seng Warnung ass dowéinst net d’Ausso, datt d’Reform näischt bréngt. Si ass d’Ausso, datt Lëtzebuerg sech domat nach net aus der Verantwortung fir déi nächst Reform erauskaaft huet.