Um Verwaltungsgeriicht klëmmt d'Dauer vun de Prozeduren op 720 Deeg

De Lëtzebuerger Justizsystem huet net an éischter Linn e Vertrauensproblem. En huet ëmmer méi en Zäitproblem. Um Verwaltungsgeriicht ass déi rechneresch Dauer vun enger Prozedur an éischter Instanz vun 479 Deeg am Joer 2023 op 720 Deeg am Joer 2024 geklommen.

Dës sougenannt Disposition Time ass keen Delai, deen automatesch fir all eenzelen Dossier gëllt. Si setzt de Bestand vun den oppene Fäll a Relatioun mat der Zuel vun deene Fäll, déi d'Geriicht an engem Joer ofschléisst. Wa se staark klëmmt, ass dat en Zeechen, datt d'Entréeë méi séier wuessen ewéi d'Kapazitéit fir se ze verschaffen.

Beim Verwaltungsgeriicht ass dat besonnesch sensibel. Méi wéi sechs vun zéng Affäre betreffen Asyl a Migratioun. Eng laang Prozedur bedeit do dacks, datt Leit iwwer Méint oder Joren net wëssen, wéi et mat hirem Openthalt, hirer Aarbecht oder hirer Famill virugeet.

Och wann d'Justiz am Ganze weider effizient schafft, sinn d'Verfahrenszäiten op allen Instanze geklommen. — EU-Kommissioun

De klenge Réckstand dierf net täuschen

Am Rechtsstaatsrapport fir 2026 hält d'Kommissioun fest, datt de Bestand vun den net ofgeschlossenen Affären nach ëmmer zu de klengsten an der EU gehéiert. Och d'Onofhängegkeet vun der Justiz gëtt héich ageschat: 78% vun de Leit a 75% vun de Betriber bewäerten se als éischter oder ganz gutt.

Gläichzäiteg ginn d'Delaien an alle Beräicher erop. Iwwer zivil, kommerziell, administrativ an aner Affären ass déi geschaten Dauer tëscht 2023 an 2024 vun 198 op 233 Deeg geklommen. Bei litigéisen Zivil- a Commerce-Affären an éischter Instanz goufen aus 221 Deeg der 251.

An den héijen Instanze gëtt d'Waarde méi laang. Fir Zivil- a Commerce-Affäre weist de Rapport 527 Deeg an zweeter Instanz an 352 Deeg an drëtter Instanz aus. Parallel ass den allgemengen Taux vun ofgeschlossenen Dossiere vun 96% op 90% gefall.

Am Verwaltungsrecht ass den Ecart am markantsten. Do ass den Ofschlosstaux vun 98% am Joer 2023 op nëmme 60% am Joer 2024 zeréckgaangen. Wann all Joer vill méi nei Fäll erakommen ewéi ofgeschloss ginn, wiisst de Stau — och wann en am Ufank nach relativ kleng war.

Eng nei Juridictioun brauch och nei Leit

Mat dem Gesetzesprojet 8694 soll e spezialiséiert Geriicht fir Asyl- a Migratiounsfäll geschafe ginn. D'Iddi ass, d'Aarbecht méi flexibel ze verdeelen an déi staark belaaschte Verwaltungsgeriichtsbarkeet ze entlaaschten.

Aus der Justiz kënnt awer de Virbehalt, datt déi nei Struktur am Ufank haaptsächlech op Magistrate géif zeréckgräifen, déi schonn am System schaffen. Wichteg Detailer iwwer d'Rekrutéierung vu spezialiséierte Riichter sinn nach net gekläert. Ouni zousätzlech Personal kéint sech de Problem vun engem Geriicht op dat anert verlageren.

D'Rekrutementer sinn eropgaangen: Bis Enn 2025 goufen der 42 gezielt, géintiwwer 28 bis Enn 2024. Trotzdeem bleift et schwéier, fräi Plazen ze besetzen. Vun 51 vakante Posten an der ziviller Geriichtsbarkeet louchen der 50 um Appellgeriicht. Kandidaten ze fannen, déi och déi néideg Sprooche beherrschen, bleift eng zousätzlech Schwieregkeet. D'Regierung wëll d'obligatoresch Ausbildung vu Magistrate vun zwielef op 24 Méint verlängeren.

Déi digital Akte kënnt, mee net op ee Coup

Zanter Dezember 2025 koordinéiert e Comité d'Paperless-Justice-Strategie. Bei den Zivilaffäre soll d'Dokumentegestioun bis Enn 2026 digital sinn. Am Strofrecht sollen Dokumenter, Urteeler an Audiencë bis Mëtt 2027 digital verschafft ginn; d'Exekutioun vun den Urteeler soll bis Enn 2027 nokommen. Verschidde Prozedure beim Verwaltungsgeriicht kënnen Affekoten zanter Dezember 2025 iwwer MyGuichet maachen.

D'Realitéit hannert dësem Kalenner ass méi komplizéiert. De Rapport nennt fragmentéiert Netzwierker, veraalten Outilen, wéineg IT-Personal a verschidden Aarbechtsweisen, déi net gutt zesummespillen. D'Kommissioun erkennt Fortschrëtter un, fuerdert Lëtzebuerg awer op, bei der Digitaliséierung vun den zivillen, strofrechtlechen an administrative Prozeduren nach en Zant bäizeleeën.

D'Bild ass domat net schwaarz-wäiss. Lëtzebuerg huet eng onofhängeg Justiz, héicht Vertrauen an nach ëmmer e klengen Dossiersstau. Mee 720 Deeg fir eng administrativ Affär sinn ze laang, fir sech mat gudden EU-Vergläicher zefridden ze ginn. Entscheedend ass elo, ob nei Leit, digital Dossieren an dat geplangt Spezialgeriicht de System wierklech méi séier maachen — an net just de Stau op eng aner Adress verréckelen.