Ëmmer méi Leit mat Aarbecht kënnen zu Lëtzebuerg hir Dokteschkäschten net bezuelen

Eng Aarbecht, eng Wunneng an eng CNS-Kaart: Um Pabeier misst dat duergoen, fir normal bei den Dokter ze goen. Bei Médecins du Monde komme mëttlerweil awer méi Leit un, déi all dat hunn an trotzdeem den Eegenundeel vun enger Rechnung oder hir verschriwwe Medikamenter net bezuele kënnen.

De Bernard Thill, Éierepresident vun der Associatioun, warnt virun dëser Entwécklung. Et si Leit, déi eigentlech net zum klassesche Public vun de gratis Consultatioune gehéieren. Déi riichte sech virun allem u Persounen ouni wierksame Sozialschutz, ouni fest Adress oder mat engem administrative Problem, duerch deen si net an de reguläre Gesondheetssystem erakommen.

Wa Beschäftegter mat CNS elo och op esou eng Consultatioun ugewise sinn, ass d’Aarbechtsaarmut net méi just eng Fro vu Statistiken oder vum Liewensstandard. Si gëtt zu enger konkreter Fro: Kann een eng Behandlung tatsächlech ufänken an duerchzéien?

Net nëmmen déi Zuel vu Patienten ass geklommen

Am Joresrapport 2025 zielt Médecins du Monde 1.236 verschidde Beneficiairen. 2024 waren et der 1.209. Fir 64 Prozent war et déi éischt Visitt bei der Associatioun. D’Patientë koumen aus 77 Länner, an 72 Prozent ware Männer.

D’Equipe huet an de CASOen, bei der Wanteraktioun an an anere Strukturen 3.010 individuell Consultatioune gemaach. 49 Persoune goufen an d’Urgence weidergeschéckt. 69 Patiente mat chronesche Krankheete krute reegelméisseg Fleeg. Dobäi koumen 301 Zännconsultatioune fir 110 Leit, 168 Kinesitherapie-Seancen a 74 psychologesch oder psychiatresch Rendez-vousen.

Besonnesch däitlech ass de Montant fir Medikamenter. Médecins du Monde huet 2025 insgesamt 90.000 Euro fir Medikamenter iwwerholl, déi vun den eegene Medezinner verschriwwe goufen. Genee do kann de Parcours briechen: Eng Persoun war beim Dokter, mee si huet duerno net genuch Suen, fir dat noutwendegt Medikament an der Apdikt ze huelen.

„Médecins du Monde wëll op kee Fall de reguläre Gesondheetssystem ersetzen, mee esou vill Beneficiairë wéi méiglech an dëse System erabréngen“, schreift d’Associatioun an hirem Joresrapport.

Wat d’Zuelen iwwer Aarbechtsaarmut wierklech soen

D’Erfarung aus de Consultatioune passt bei d’Eurostat-Zuelen. 2024 waren zu Lëtzebuerg 13,4 Prozent vun den erwuessene Leit, déi geschafft hunn, aarmutsgefäerdet. Dat war den héchsten Taux an der Europäescher Unioun. Den EU-Duerchschnëtt louch bei 8,2 Prozent.

Dës Statistik moosst relativ Aarmut. Si erfaasst Leit mat Aarbecht, déi an engem Stot liewen, deem säin disponibelt Akommes no de Sozialtransferten ënner 60 Prozent vum nationale Median läit. Dat heescht net, datt all dës Leit ouni Mëttel sinn oder bei Médecins du Monde behandelt ginn. Et weist awer, wéi wäit déi ënnescht Akommes vum Liewensstandard an der Mëtt ewech sinn.

Zu Lëtzebuerg ass de Median héich, mee d’Käschte sinn et och. De STATEC huet fir 2024 en allgemengen Aarmutsrisiko vun 18,1 Prozent berechent. Fir eng Persoun eleng louch d’Schwell bei 2.540 Euro de Mount. Méi wéi 130.000 Awunner ware vun Aarmut oder sozialer Ausgrenzung menacéiert.

Am Duerchschnëtt ware schonn 30 Prozent vum Akommes vun de Stéit fir fix Ausgabe gebonnen. Dräi Véierel dovu goungen an d’Wunnen. Nom Loyer, den Niewekäschten an deenen aneren obligatoreschen Ausgaben kann also och vun engem Loun ze wéineg iwwreg bleiwen, fir eng onerwaart Rechnung ouni Problem ze bezuelen.

Dobäi kënnt, datt net de Loun vun enger eenzeler Persoun eleng zielt. D’Zuel vun de Kanner, aner Erwuessener ouni Akommes, Deelzäit, onsécher Stonnen an d’Héicht vum Loyer bestëmmen de Risiko mat. Eng Analys vun der Europäescher Kommissioun aus dem Januar 2026 hält fest, datt d’Qualitéit vun der Aarbecht, d’Zesummesetzung vum Stot an zousätzlech Hëllefen zesumme mussen ugekuckt ginn. Och en uerdentleche Loun kann an engem Stot mat méi Persounen net duergoen.

D’CUSS bleift eng kleng Paart an de reguläre System

Fir Leit, déi hei am Land liewen an iwwerhaapt keen Zougang zum ëffentleche Gesondheetssystem hunn, gëtt et d’Couverture universelle des soins de santé, kuerz CUSS. D’Sozialekippe vu Médecins du Monde préiwen d’Situatioun, maachen den Dossier a begleeden d’Leit, wann d’Ofsécherung accordéiert ass.

2025 huet d’Associatioun méi wéi 280 CUSS-Consultatioune gemaach. Domat goufen 38 affiliéiert Persounen a 15 Matversécherter betreit. Dat ass eng wichteg Hëllef fir déi Betraffen, mee nach ëmmer eng kleng Zuel nieft den 1.236 Leit, déi am Laf vum Joer bei Médecins du Monde waren.

D’Associatioun fuerdert dofir eng fest gesetzlech Basis. Den 29. Abrëll 2026 gouf an der Chamber eng Proposition de loi deposéiert, déi e Recht op universell Gesondheetsversuergung schafe soll. Den Dossier 8744 gouf den 29. Juni an der Gesondheets- a Sozialkommissioun presentéiert a läit nach ëmmer an der Kommissioun.

D’Regierung setzt an hirer Aarmutsstrategie ënner anerem op een zesummegefaasste Complément vie chère vun 2027 un, méi automatesch Verlängerunge vun Hëllefen an 3.000 Euro d’Joer fir Famillje mat nidderegem Akommes. Esou Mesurë kënnen den Drock reduzéieren, besonnesch wann de Loyer de gréissten Deel vum Budget hëlt.

De Problem aus de Consultatioune bleift awer ganz konkret. Eng CNS-Affiliatioun huet nëmmen dann hire vollen Zweck, wann de Patient och seng Behandlung kritt, d’Medikamenter huele kann an net muss ofweien, ob fir d’éischt d’Gesondheet oder eng aner néideg Rechnung bezuelt gëtt.