Zu Lëtzebuerg fält d’Aarbechtsqualitéit op en Déifpunkt, d’Belaaschtung klëmmt

LËTZEBUERG — Mat 53,4 Punkten ass de Quality of Work Index 2025 esou déif gefall wéi nach ni zanter dem Ufank vun der vergläichbarer Serie am Joer 2014. Fir d’Salariatskummer ass dat kee kuerzen Ausrutscher, mee d’Resultat vun enger Verschlechterung, déi sech iwwer Jore festgesat huet.

Den Index läit elo souguer ënner dem Déifpunkt aus der Pandemie. Parallel dozou melle Beschäftegter weider vill Burn-out- an Depressiounsrisiken, Schlofproblemer a Suizidgedanken. D’CSL wëllt dowéinst, datt psychesch Belaaschtungen net als reng privat Problemer ofgedoen, mee och am Aarbechtsschutz behandelt ginn.

D’Zuel vu 53,4 moosst net nëmmen, ob een de Beruff gär mécht. An den Index fléissen ënner anerem Autonomie, Zesummenaarbecht, Weiderbildung an Ënnerstëtzung duerch de Betrib an. Op där anerer Säit stinn Zäitdrock, mental a kierperlech Ufuerderungen, Aarbechtsintensitéit a Mobbing.

3.171 Äntwerten aus dem ganze Beschäftegungsmodell

Fir d’Editioun 2025 goufen 3.171 Leit tëscht 16 a 64 Joer befrot. Si schaffen all reegelméisseg op d’mannst zéng Stonnen d’Woch zu Lëtzebuerg. Dobäi sinn Awunner grad ewéi Frontalieren aus Frankräich, der Belsch an Däitschland, aus dem Privatsecteur an aus dem ëffentlechen Déngscht.

D’Ëmfro gëtt vun der CSL an der Uni Lëtzebuerg konzipéiert a vum Institut infas duerchgefouert. D’Leit kënnen um Telefon oder online op Lëtzebuergesch, Däitsch, Franséisch, Portugisesch oder Englesch äntweren. Dat ass fir de Lëtzebuerger Aarbechtsmaart entscheedend: Eng Analyse nëmme vun de Residenten géif e groussen Deel vun de Beschäftegten ausblenden.

Et handelt sech ëm Selbstaussoen, net ëm medezinesch Diagnosen. Aus enger Äntwert kann och net ofgeleet ginn, datt d’Aarbecht eleng eng psychesch Kris ausgeléist huet. Suizidgedanke kënnen aus engem Zesummespill vu berufflechen, familiären, sozialen a gesondheetleche Facteuren entstoen. D’Joresëmfro weist awer, wéi dacks schwéier Belaaschtungen an der aktiver Bevëlkerung gemellt ginn a wéi se sech entwéckelen.

2025 hunn 36 Prozent vun de Salariéen e mëttleren oder héije Burn-out-Risiko. Bei 15 Prozent weist d’Auswäertung en héijen Depressiounsrisiko. Méi wéi 30 Prozent schwätze vu Schlofstéierungen, a bei ongeféier engem Véierel ass dat emotionaalt Wuelbefanne reduzéiert.

Nom Spëtzewäert ass de Risiko net verschwonnen

Bei de Suizidgedanke weist d’Laangzäitanalys kee riichte Wee no uewen. Iwwer déi observéiert Period ass den Undeel vun 1,6 op 2,7 Prozent geklommen. 2022 an 2023 louchen d’Wäerter bei Fraen a Männer zäitweis bei ronn siwe Prozent. Duerno si se nees ënner dëse Spëtzewäert gefall. Dat ass eng wichteg Nuance, ännert awer näischt un der Eescht vun all eenzeler Äntwert.

Frae mellen iwwer d’Jore méi dacks Burn-out, Depressiounsrisiken a Konflikter tëscht Beruff a Privatliewen. Een Deel dovu steet am Zesummenhang mat der Beruffsverdeelung. Am Gesondheets- a Sozialberäich, an der Educatioun, am Sekretariat, am Verkaf oder am Horeca schaffe vill Fraen; do spille schwiereg Horairen an emotional Uspréch dacks eng grouss Roll.

Och d’Bereetschaft, de Patron ze wiesselen, bleift héich. Zanter 2021 soen all Joer tëscht 21 an 23 Prozent, datt si eng aner Plaz sichen oder e Wiessel plangen. 2025 waren et 24 Prozent bei de Fraen an 21 Prozent bei de Männer. Net jidderee geet effektiv fort, mee fir Secteure mat Personalmangel ass d’Tendenz e klore Warnsignal.

D’Resultater verlaange besonnesch Opmierksamkeet vun de Patronen an der Politik, hält d’Salariatskummer fest.

D’Organisatioun vum Schaffen ass de Kär

Fir d’CSL däerf Preventioun net eréischt ufänken, wann eng Persoun ausfält. Et geet ëm genuch Personal, realistesch Ziler, kloer Responsabilitéiten, viraussiichtlech Horairen an eng Aarbechtslaascht, déi net permanent iwwer d’Grenze geet. Och Unerkennung, Matsproocherecht, Autonomie an eng gutt Zesummenaarbecht gehéieren dozou.

Eng Hotline, eng Formatioun fir Cheffen oder e Well-being-Programm kënnen nëtzlech sinn. Si léisen awer kee strukturelle Problem, wann d’Leit all Dag mat ze vill Aarbecht, widderspréchlechen Uweisungen oder engem schiedleche Management konfrontéiert sinn. Dofir setzt d’Salariatskummer op primär Preventioun: d’Ursaach änneren, ier d’Konsequenze chronesch ginn.

Zu Lëtzebuerg kënnt nach d’Grenzgängerrealitéit dobäi. Hëllef a Preventioun mussen och déi Leit erreechen, déi hei schaffen an am Ausland wunnen. Gläichzäiteg sinn d’Responsabilitéiten op Patronen, Personaldelegatiounen, Aarbechtsmedezin an ëffentlech Servicer verdeelt. Ouni Koordinatioun bleiwen d’Lacunnen.

Bei Suizidgedanken huet d’Roll vum Betrib awer eng kloer Grenz. E Patron muss vermeidbar Risike reduzéieren, mee eng akut Kris brauch professionell Hëllef. Den Index kann eng kollektiv Entwécklung weisen; e kann net beurteelen, wéi grouss déi direkt Gefor fir eng bestëmmte Persoun ass.

Direkt Hëllef zu Lëtzebuerg

Wien direkt a Gefor ass, soll den 112 uruffen oder an déi noosten Urgence goen. Wien elo mat engem schwätze muss, kann de gratis an anonyme Service SOS Détresse um 45 45 45 kontaktéieren.

Fir Betriber a Politik bleift eng méi laangfristeg Aufgab. Wann d’Aarbechtsqualitéit eréischt bei laange Krankeschäiner oder Kënnegunge thematiséiert gëtt, kënnt d’Reaktioun ze spéit. De Rekorddéif weist, datt d’Organisatioun vun der Aarbecht mëttlerweil eng Fro vu Gesondheet, Personal a Sozialpolitik ass.