„Mir hunn eis Puppelcher net fortginn“ — London an Den Haag soen de Mammen endlech Pardon

Zwee Länner, deeselwechten Dag, déiselwecht Botschaft: Net d'Mammen hunn hir Puppelcher fortginn — de Staat huet se hinne geholl. En Donneschdeg huet de britesche Premier Keir Starmer sech am Ënnerhaus dofir entschëllegt, datt tëscht 1949 an 1976 an England a Wales ongeféier 185.000 Puppelcher vun hiren onbestuete Mamme getrennt goufen. Deeselwechten Dag huet zu Den Haag d'Staatssekretärin Claudia van Bruggen am Numm vun der hollännescher Regierung deene Fraen de Pardon gefrot, déi tëscht 1956 an 1984 ronn 15.000 Kanner ënner Drock hu missen zur Adoptioun fräiginn.

„Et deet eis déif an oprichteg leed“, sot de Starmer virun den Deputéierten. Déi Praxis wier e „Fleck op eiser Geschicht“; d'Frae wieren „ënner Drock gesat, ageschüchtert oder getäuscht ginn, bis se gemengt hunn, si hätte keng Wiel“.

„De Staat huet net genuch gemaach, fir Mammen, Kanner a Familljen viru Schued ze schützen, a fir dëst systemescht Versoe soen ech oprichteg Pardon.“ — De Keir Starmer am Ënnerhaus

D'Schan, huet de Premier bäigesat, léich „beim Staat a bei all deenen, déi d'Verantwortung haten“.

Schan als System

Eng Schwangerschaft ouni Bestietnes war an de Joerzéngten nom Krich a Groussbritannien kee private Choix, mä e Skandal. Déi jonk Fraen — vill nach Teenageren — koumen an Heemer fir Mamm a Kand, déi dacks vu Kierchen a karitative Wierker gefouert goufen, mat Wëssen an Zoustëmmung vun den Autoritéiten. Do goufen se, sou hunn et Betraffener iwwer Joerzéngter erzielt, beschimmt, isoléiert an ëmmer méi no bei d'Ënnerschrëft ënner d'Adoptiounspabeiere gedréckt.

Eng parlamentaresch Enquête vun 2022 huet dee System am Detail dokumentéiert — bis hin zu Fäll, wou Fraen an de Wéien d'Schmerzmëttel refuséiert kruten — an eng offiziell Entschëllegung verlaangt fir „d'Péng an d'Leed, dat ëffentlech Institutiounen a Staatsbeamten ugeriicht hunn, déi Mammen an ongewollten Adoptiounen gedriwwen hunn“. London huet sech trotzdeem laang gewiert; Schottland a Wales haten sech scho 2023 entschëllegt, d'Church of England eréischt viru véierzéng Deeg.

Am Ënnerhaus souz en Donneschdeg och d'Ann Keen, fréier Gesondheetsministesch, där 1966, wéi si 17 Joer al war, de Jong ewechgeholl gouf. „Mir brauchen dës Entschëllegung, well eis ëmmer virgehäit gouf, mir hätten eis Puppelcher fortginn — a mir hu se net fortginn“, sot si.

Nieft de Wierder gëtt et e bescheide Pak: véier Millioune Pond (5,3 Milliounen Dollar) fir den Accès zu den Adoptiounsakten, fir Servicer, déi getrennte Famillje rëm zesummebréngen, a fir d'Fuerschung iwwer d'Laangzäitfolgen. Eng Entschiedegung ass net virgesinn — dat hunn d'Betraffener direkt kritiséiert.

Den Haag: „Dat hätt ni dierfe geschéien“

Déi hollännesch Entschëllegung, am Amare-Theater zu Den Haag, huet bal déiselwecht Geschicht erzielt. Tëscht 1956 an 1984 hu schätzungsweis 14.000 meeschtens jonk an onbestuete Fraen ëm déi 15.000 Puppelcher missen hierginn — ënner Drock vu Famill, Kierch an Institutiounen. Eng onofhängeg Enquêtëkommissioun, déi 2025 hire Rapport virgeluecht huet, huet festgestallt, datt de staatleche Kannerschutzrot d'Mammen Ofstandserklärungen ënner Drock huet ënnerschreiwe loossen — mat der falscher Behaaptung, d'Decisioun misst direkt falen. Verschidde Frae kruten hiert Neigebuerent net emol ze gesinn.

„Dat hätt ni dierfe geschéien“, sot d'Van Bruggen. Nach virum Summer wëll si dem Parlament konkret Moossname fir Unerkennung a Wiedergutmaachung virleeën.

Wéi schwéier dee leschte Schrëtt ass, wëssen déi hollännesch Mammen aus Erfarung: Am Mäerz 2025 huet en Appellsgeriicht decidéiert, de Staat wier juristesch net responsabel fir hiert Leed, an eng versprachen Entschiedegung gouf schonn eng Kéier no hanne geréckelt. De Frans Haven, dee selwer als Puppelchen ewechgi gouf, huet d'Entschëllegung begréisst, mä si e Komma genannt, kee Punkt — hie fuerdert fräien Accès zu senger eegener Akt.

Pardon jo — Suen nach net

Déi zwou Entschëllegunge stinn an enger Rei, déi ëmmer méi laang gëtt: Australien huet 2013 den Ufank gemaach, Irland ass 2021 wéinst senge Mamm-a-Kand-Heemer nokomm. All Kéier weist sech datselwecht Muster — eng Enquête mat Joerzéngte Verspéidung, eng virsiichteg formuléiert Entschëllegung, an duerno e laange Sträit ëm Akten, Suen a Verantwortung.

An d'Zäit leeft: déi jéngst vun dëse Mamme si haut iwwer 60, vill iwwer 80 Joer al. Ob déi zwou Regierungen et eescht mengen, weist sech net un de Rieden, mä dorunner, ob d'Archiven opginn an d'Hëllef ukënnt, soulaang déi Fraen dat nach erliewen.