Saudi-Arabien kritt mat US-Accord de Wee bei eegen Uranberäicherung op

WASHINGTON — Saudi-Arabien huet bei den USA eppes erreecht, wat a jorelaange Verhandlungen ëmstridde war: Eegen Uranberäicherung ass am zivilen Atomprogramm net méi vu vireran ausgeschloss. Den Accord, deen den 22. Juli ënnerschriwwe gouf, baut nach keng Anlag a liwwert och keng Zentrifugen. E mécht awer de juristesche Wee dofir op.

Den US-Energieminister Chris Wright a säi saudeschen Homolog, de Prënz Abdulaziz bin Salman, hunn nieft dem Atomaccord och e bilateraalt Kontrollofkommes ënnerschriwwen. Den Haapttext ass en esou genannten 123-Accord, nom entspriechenden Artikel am amerikaneschen Atomgesetz. Ouni dëse Kader dierfen US-Betriber a staatlech Institutiounen net einfach Reaktertechnik, nukleart Material oder spezialiséiert Wëssen u saudesche Partner weiderginn.

Wat den Accord erlaabt — a wat nach net feststeet

D’Partnerschaft soll drësseg Joer daueren an e puer Milliarden Dollar schwéier sinn. US-Firme kënnen domat ëm Reakterprojeten a Saudi-Arabien matbidden. Westinghouse gëtt dacks als méigleche Gewënner genannt, ma et gouf weder en Optrag verginn nach e Standuert oder e Baubeginn annoncéiert. Den Accord ass also fir d’éischt e politeschen a juristesche Kader, kee fäerdege Bauprojet.

Déi sensibelst Fro betrëfft de Brennstoff. No de Recherchë vun Associated Press a Reuters kéint eng gemeinsam Etüd vun den USA a Saudi-Arabien zum Schluss kommen, datt eng Anlag fir Uran ze beräicheren am Kinnekräich gebaut soll ginn. Washington ass duerch den Text net verflicht, Zentrifugen oder d’Technologie dofir ze liwweren. Fir Riad ass awer wichteg, datt d’Méiglechkeet net méi prinzipiell blockéiert ass.

Firwat d’Uranberäicherung esou vill ausmécht

Fir Brennstoff an engem zivillen Atomreakter muss den Undeel vum spaltbaren Uran-235 méi héich sinn ewéi am natierlechen Uran. Mat där selwechter Zentrifugentechnik kann d’Material ëmmer méi staark beräichert ginn. Domat eleng huet ee keng Atombomm: Et brauch och Waffendesign, komplex Sprengtechnik an en Trägersystem. Wien de Brennstoffzyklus selwer beherrscht, huet awer eng wichteg technesch Etapp scho gepackt.

Saudi-Arabien ass am Atomwaffesperrvertrag a gëtt iwwer d’Basisgarantië vun der Internationaler Agence fir Atomenergie kontrolléiert. Am neien Accord feelt awer den Zousazprotokoll vun der IAEA. Deen erlaabt méi Informatiounszougang an Inspektiounen op Plazen, déi net als Atomsitte gemellt sinn. Wat genee am separaten bilaterale Kontrollofkommes tëscht Washington a Riad steet, ass nach net publizéiert ginn.

„D’USA wäerte mat kengem Land op der Welt en Accord schléissen, deen e Proliferatiounsrisiko mat sech bréngt“, sot den US-Ausseminister Marco Rubio.

D’Vereenegt Arabesch Emirater haten 2009 eng aner Léisung akzeptéiert. An hirem 123-Accord mat Washington hu si verbindlech op eegen Uranberäicherung an op d’Veraarbechtung vu verbrauchtem Brennstoff verzicht. Dat gëtt als de Goldstandard vun den amerikaneschen Atomaccorde bezeechent. Saudi-Arabien huet weder dee Verzicht nach den IAEA-Zousazprotokoll ugeholl. Dobäi kënnt dem Krounprënz Mohammed bin Salman seng Ausso vun 2018, datt Riad no enger Atombomm géif striewen, wann den Iran eng kréich.

De Kongress kann den Text kontrolléieren, ma schwéier stoppen

D’Regierung vum Donald Trump wëll den Accord dem Kongress virleeën. Fir esou en 123-Accord ass normalerweis eng Kontrollzäit vu ronn 90 Deeg virgesinn, an deenen de Kongress an der Sëtzung ass. Et brauch awer net einfach eng Majoritéit, déi Jo seet. Fir den Text ze stoppen, missten déi zwou Kummeren eng gemeinsam Resolutioun dogéint unhuelen an, bei engem Veto vum President, an all Kummer op eng Zweedrëttelmajoritéit kommen.

Dat mécht d’Positioun vum Wäissen Haus staark. Demokraten an och verschidde Republikaner haten an der Vergaangenheet e Verbuet vun der saudescher Uranberäicherung an den Zousazprotokoll gefuerdert. Och de Rubio war als Senator fir méi streng Konditiounen. Elo geet politesche Widderstand eleng net duer; d’Géigner brauchen eng Majoritéit, déi och e Presidenteveto iwwersteet.

Fir Riad geet et ëm Stroum, Industrie a Muecht

Saudi-Arabien wëll mat Atomenergie seng Energiequelle méi breet opstellen, modern Technologie an d’Land bréngen an Investitiounen unzéien. Méi Atomstroum kéint och bedeiten, datt méi Ueleg a Gas fir den Export oder d’Industrie iwwreg bleift. D’USA wëllen hirersäits Opträg fir amerikanesch Betriber sécheren a verhënneren, datt China, Russland, Südkorea oder Frankräich de saudesche Programm technesch dominéieren. Dofir hate souwuel den Trump wéi och de Joe Biden iwwer en Accord verhandelt.

Datt en elo matzen am Krich géint den Iran kënnt, mécht en nach méi brisant. D’USA an Israel begrënnen de Krich deelweis mat der Gefor vun enger iranescher Atombomm; Teheran seet, seng Uranberäicherung wier nëmme fir friddlech Zwecker geduecht. Wann en Alliéierten déiselwecht Technologie ustriewe kann, ouni déi wäitreechendst international Kontrollen unzehuelen, entsteet e regionale Präzedenzfall. Saudi-Arabien kritt mam Accord keng Bomm an och net direkt eng Anlag. Riad kritt awer unerkannt, datt eegen Uranberäicherung Deel vu senger ziviller Atomzukunft ka sinn.