E 4. Juli ouni Washington: d'Dänen feieren Amerika, mä net seng Regierung

Zanter iwwer honnert Joer klammen all 4. Juli Dausende vun Dänen an d'Hiwwele vu Rebild am Norde vum Jutland, fir an engem natirlechen Amphitheater aus Heed a Gras d'Onofhängegkeet vun engem Land um aneren Enn vum Atlantik ze feieren. D'Rebild-Fest nennt sech dat gréisst 4.-Juli-Fest ausserhalb vun den USA, an et huet zwee Weltkricher an eng Pandemie iwwerlieft. E Samschdeg, wann Amerika 250 Joer al gëtt, gëtt nees gefeiert — mä mat enger gewollter Lück: Keen eenzege Vertrieder vum amerikanesche Staat steet op der Bühn.

Op Drock vun der Gemeng Aalborg, déi d'Fest all Joer mat ronn 300.000 däneschen Krounen (ëm déi 40.000 Euro) ënnerstëtzt, huet d'Rebild-Gesellschaft d'Offiziell vun der US-Regierung aus dem Programm geholl — d'Diplomaten vun der Ambassade zu Kopenhagen grad ewéi d'amerikanescht Militär, dat soss traditionell matgemaach huet. D'Gemeng hat gedrot, soss d'Suen komplett ze sträichen. D'New York Times schwätzt vun engem Drock vun offizieller Säit, deen et an där Form nach ni gouf — gedroe vun der Roserei vun den Dänen iwwer dem President Donald Trump seng Pläng, sech Grönland ze huelen.

„Mir wëllen eis Frëndschaft mat den USA weider feieren, mä mir akzeptéieren net, wéi déi aktuell amerikanesch Regierung mam Kinnekräich Dänemark ëmgeet“, sot dem Aalborg säi Buergermeeschter Lasse Frimand Jensen der Regionalzeitung Nordjyske. Et géif sech einfach net gehéieren, sot hien, datt een amerikanescht Militärorchester op engem däneschen Fest spillt, wärend Washington oppe verkënnegt, et wéilt Grönland iwwerhuelen.

No Verhandlungen huet d'Gesellschaft d'Konditioun ugeholl; d'Subventioun an d'Fest si gerett. Schonn dat zweet Joer hannerteneen verzichten d'Organisateuren donieft drop, den Trump ëm dat traditionellt schrëftlecht Grousswuert vum amtéierenden US-President ze froen — e Brauch, dee Jorzéngten al ass. D'US-Ambassade zu Kopenhagen huet laut der Agence AP net op Ufroe reagéiert.

E Fest, dat Emigranten gestëft hunn

Datt dës Ausluedung esou wéi deet, läit un der Geschicht vun der Plaz. Rebild ass kee gewéinleche Festival: Honnertdausende vun Dänen sinn am 19. an ufanks dem 20. Joerhonnert an Amerika ausgewandert, an eng Grupp vun deenen, déi et do zu eppes bruecht haten, huet d'Hiwwele kaf an dem däneschen Staat geschenkt — ënner der Konditioun, datt do all Summer d'amerikanesch Onofhängegkeet gefeiert gëtt. Zanter dem éischte Fest 1912 stounge Botschafter, Astronauten an Hollywood-Stären am Amphitheater, d'Kinnekshaus souz am Publikum, an d'Stäerebanner huet niewent dem Dannebrog gewéint.

D'Organisateuren ënnersträichen, hire Sträit géif enger Regierung gëllen, net engem Vollek. „Si sinn genee déiselwecht fantastesch Leit, déi se ëmmer waren“, sot de Jørgen Bech Madsen, President vun der Rebild-Gesellschaft, iwwer d'Amerikaner. D'Fest soll elo méi staark op dat setzen, wat et gegrënnt huet — Kultur, Geschicht an d'Bezéiunge tëscht zwee Vëlker — a manner op offiziell Representatioun.

De Grönland-Sträit am Hannergrond

Hannert den eidele Still steet déi déifste Kris an den dänesch-amerikanesche Bezéiungen, un déi ee sech erënnere kann. Den Trump seet zanter Méint, d'USA géifen sech Grönland, dat autonomt Territoire vum däneschen Kinnekräich, aus Sécherheetsgrënn huelen. Am Januar wollt hie militäresch Gewalt net ausschléissen an huet Dänemark an aneren NATO-Länner mat Zäll gedrot, ier hien zu Davos deelweis zréckgerudert ass a vum „Kader vun engem zukünftegen Accord“ geschwat huet, deen hie mam NATO-Generalsekretär Mark Rutte diskutéiert hätt.

Berouegt huet dat zu Kopenhagen kaum een. Dänemark huet iwwer 88 Milliarden Krounen (ronn 11,8 Milliarden Euro) fir d'Verdeedegung vun der Arktis lassgemaach, vun F-35-Fligeren bis Loftofwier, an alliéiert NATO-Staaten hu Personal op Grönland geschéckt. D'Regierung vun der Insel selwer refuséiert all Verhandlung iwwer d'Souveränitéit: „Keen anere wéi Grönland an d'Kinnekräich Dänemark huet de Mandat, fir Accorden ze maachen“, sot de Premier Jens-Frederik Nielsen. D'EU huet d'Aarbecht un engem Handelsaccord mat Washington op Äis geluecht, an d'Kommissiounspresidentin Ursula von der Leyen huet eng „entschlossen, gëeent a proportionéiert“ europäesch Äntwert versprach. Op der Strooss ass d'Stëmmung nach méi kloer: Zéngdausende hunn am Januar zu Kopenhagen manifestéiert, an am Mee gouf et Protester bei der Ouverture vun engem neien US-Konsulat zu Nuuk.

Wat esou eng Feier eis seet

Rebild war ëmmer e Barometer dofir, wéi et ëm d'transatlantesch Frëndschaft steet — an dëse Summer weist en no ënnen. E Samschdeg gëtt et nees Rieden iwwer Frëndschaft, Picknickdecken am Gras an amerikanesch Musek iwwer der Heed. Mä déi eidel Plaz um Programm, wou soss Ambassade a Militärkapell stoungen, seet méi wéi all Ried.

Fir Europa — an domat och fir eis — bréngt déi kleng Zeen am Jutland déi grouss Fro op de Punkt, déi sech de Moment all Haaptstad stellt: Wéi hält een Amerika d'Trei an schützt sech gläichzäiteg viru senger Regierung? D'Äntwert vun den Dänen op dësem 4. Juli ass eng propper Trennung: Si feieren e Vollek, dat si no 250 Joer nach ëmmer gär hunn — a loossen säi Staat demonstrativ virun der Dier.