Cattenom gëtt 40: Lëtzebuerg wëll mat um Dësch sëtzen

D'Joer 2026 ass fir d'Atomzentral Cattenom e symbolescht Datum. Déi véier Reaktere mat jeeweils 1.300 Megawatt, déi vum franséische Stroumkonzern EDF bedriwwe ginn, erreechen dëst Joer hir 40. Gebuertsdag — genau déi Liewensdauer, fir déi gewëss Anlagedeeler eemol konzipéiert gi sinn. Fir Lëtzebuerg, dat just ronn 10 Kilometer ënnerhalb un der Musel läit, ass dat keng banal Joreszuel, mä e politeschen a juristesche Wenneschpunkt.

Den éischte Reakter zu Cattenom gouf den 13. November 1986 un d'Netz ugeschloss an huet den 1. Abrëll 1987 säi kommerzielle Betrib opgeholl. Elo bereet d'franséisch Sécherheetsautoritéit dee véierte periodesche Sécherheetsréckbléck vir — déi sougenannte visite décennale — déi dofir suerge kéint, datt de Reakter iwwer seng ursprénglech geplangte 40 Joer eraus weiderleeft.

Gréng Luucht aus Paräis — ënner Konditioune

Den 1. Juli 2025 huet d'Autorité de sûreté nucléaire et de radioprotection (ASNR) — déi nei Autoritéit, déi 2025 aus der Fusioun vun ASN an IRSN entstanen ass — hir generesch Decisioun n° 2025-DC-016 publizéiert. D'Conclusioun: déi zwanzeg franséisch 1.300-MW-Reaktere, dorënner all véier zu Cattenom, däerfe fir déi zéng Joer no hirem véierte Réckbléck weiderlafen — virausgesat, EDF setzt déi gefuerdert Verbesserungen ëm.

"All Dispositiounen, déi vun EDF virgesi sinn, an déi, déi se selwer virschreift, maachen d'Perspektiv op fir e weidere Betrib vun dëse Reaktere fir déi zéng Joer no hirem véierte periodesche Réckbléck." — ASNR, déi franséisch Sécherheetsautoritéit

Dës generesch Decisioun ass awer net dat lescht Wuert. All Reakter muss seng eege Iwwerpréiwung duerchlafen, an dorop folgt jeeweils eng enquête publique, ier de Betrib definitiv autoriséiert gëtt. Fir de Reakter 1 zu Cattenom ass dee véierte Réckbléck fir d'Joren 2026-2027 virgesinn — am ASNR-Kalenner ass d'RP4 fir den Oktober 2027 agedroen, an d'Virbereedung vun der Reviséioun huet Ufank 2026 ugefaangen. Domat ass Cattenom 1 ënner deenen éischten Anlagen, déi dës Prozedur duerchlafen.

Fir d'ganz Flott vun den 1.300-MW-Reaktere rechent EDF mat Käschte vu ronn 6 Milliarden Euro (ëm déi 7 Milliarden Dollar) fir de Verlängerungsprogramm. D'Ëmbauten ginn Anlag fir Anlag gemaach, an déi véiert periodesch Réckbléck zéie sech bis 2040.

Lëtzebuerg poccht op säi Plaz um Dësch

Wéi dacks an der Vergaangenheet steet Lëtzebuerg dem Projet kritesch géintiwwer — gëtt awer keen Hiewel, fir en ze stoppen. Schonn op der Reunioun vun der franséisch-lëtzebuergescher Gemeinscher Kommissioun fir nuklear Sécherheet den 2. Februar 2021 huet d'lëtzebuergesch Delegatioun ënnersträicht, datt si

"bereet ass, bei all Etappe vum nächste Cattenom-Réckbléck associéiert a consultéiert ze ginn." — Lëtzebuergesch Regierungsdelegatioun

Geliichzäiteg huet d'Delegatioun deemools hir Suerg iwwer ee Betrib iwwer 40 Joer eraus zum Ausdrock bruecht. Am September 2024 ass d'Regierung nach méi däitlech ginn: an engem Communiqué vum 11. September 2024 huet si eng kritesch Positioun zur Verlängerung vun der Liewensdauer vu gewëssen 1.300-MW-Reakteren — virun allem Cattenom — agehol an erëm betount, datt risikobehaft Atomzentralen wéi Cattenom solle zougemaach ginn. D'Ëmweltministère huet et op de Punkt bruecht:

"Dës Atomzentralen, déi an den 1980er Jore geplangt goufen, sinn net dofir konzipéiert ginn, fir méi laang wéi 40 Joer ze fonctionéieren." — Spriecher vum lëtzebuergeschen Ëmweltministère

Lëtzebuerg ass dobäi net eleng. Am Abrëll 2021 hu sech d'Groussherzogtum, Rheinland-Pfalz an d'Saarland gemeinsam verflicht, géint déi geplangte Verlängerung vun der Betribsdauer vu Cattenom iwwer 40 Joer eraus virzegoen an sech fir voll Transparenz a Bedeelegung anzesetzen. Et geet domat net just ëm Lëtzebuerg, mä ëm déi ganz Groussregioun.

"40 Joer ass genuch"

Och op der zivilgesellschaftlecher Säit ass den Drock do. Greenpeace Lëtzebuerg féiert eng Petitioun ënner dem Titel "40 Joer ass genuch" géint d'Verlängerung vun der Liewensdauer vum Reakter 1. De Roger Spautz, Atomkampagner a Grënnungsmember vu Greenpeace Lëtzebuerg, gëtt do net mat Kritik gespuert:

"Ugesiichts vun de Mängelen, den Onsécherheeten an de Risiken muss een d'Verlängerung vun der Liewensdauer vu Cattenom 1 verhënneren. Eng Betribserlaabnis iwwer den Oflaf vun der 40-Joer-Liewensdauer eraus stellt e Risiko fir d'Sécherheet vun eis allen duer." — Roger Spautz, Greenpeace Lëtzebuerg

De Sujet huet zu Lëtzebuerg laang politesch Tradition. De gréngen Deputéierten an éischtemolege Energie- an Ëmweltminister Claude Turmes setzt sech zënter Joren fir d'Zoumaache vu Cattenom an.

E Test fir d'grenziwwerschreidend Mitsprooch

Am Fong steet hannert dëser Diskussioun eng méi grouss europäesch Spannung: Frankräich setzt op eng Renaissance vun der Atomkraaft an op d'Verlängerung vu senger Reakterflott, während d'Nopeschstaaten — mat Verweis op d'Espoo-Konventioun an op grenziwwerschreidend Ëmweltrechter — op méi Matsprooch pochen.

D'national ëffentlech Konsultatioun iwwer d'Modalitéite fir de Betrib vun den 1.300-MW-Reaktere iwwer 40 Joer eraus huet vum 18. Januar bis den 30. September 2024 gedauert, eng weider Konsultatioun zum Decisiounsentworf vun der ASNR ass tëschent dem 16. Mee an dem 15. Juni 2025 gelaf. Mä d'Realitéit bleift: déi lescht Entscheedung leit zu Paräis, an d'Groussherzogtum, dat just e puer Kilometer flossofwäerts läit, huet keen Vetorecht. De 40. Gebuertsdag vum Cattenom 1 mécht dofir 2026 zu engem ganz konkreeten Test vun der Fro, wien iwwer eng al Atomzentral matzeschwätzen huet — an ënnersträicht, wéi wéineg formell Hiewel e betraffene Nopeschland tatsächlech an der Hand huet.