Esch2022: Wat vum gréngen Häerz vum Minett bliwwen ass

Wann ee véier Joer no engem groussen Evenement zréckkuckt, da kënnt d'Stonn vun der Wourecht: Wat bleift, wann d'Luuchten ausginn an d'Fester opgeräumt sinn? Fir Esch2022, déi Europäesch Kulturhaaptstad, déi d'Stad Esch-Uelzecht zesumme mat hire Nopeschgemengen am Minett gedroen huet, leien d'Äntwerten elo um Dësch – an si sinn esou éierlech wéi nuancéiert.

Iwwer säi ganze Verlaf – d'Virbereedungsjoer, d'Titeljoer an d'Ofschlossphas Ufanks 2023 – huet de Projet 512.000 Visiteuren ugezunn. 60% dovun koumen aus Lëtzebuerg, 27% aus Frankräich. Op der Affiche stoungen 1.351 Eventer an 3.145 dozougeheiereg kulturell Aktivitéiten, déi sech op eelef Lëtzebuerger Gemengen aus dem Pro-Sud-Syndikat an aacht franséisch Gemengen aus der CCPHVA an der Lorraine verdeelt hunn. Méi wéi 1.789 Kënschtler hu matgemaach, dorënner iwwer 600 aus Lëtzebuerg an iwwer 400 aus Frankräich.

E Budget vu 54,8 Milliounen – an e Schub fir den Tourismus

De Gesamtbudget louch bei 54,8 Milliounen Euro. Nodeems Marketing, Kommunikatioun, Personal an allgemeng Käschten ofgezunn waren, sinn 33 Milliounen Euro direkt an de kulturelle Programm geflosss. D'Organisateuren hunn dës Schlussbilan den 23. Mee 2023 op enger Pressekonferenz zu Esch-Uelzecht virgestallt.

Den Touristesektor huet och e Resultat verbucht: Lëtzebuerg huet 2022 am Verglach mat 2019 e Plus vu 23% bei den Touristen-Arrivéeën an e Plus vu 38% bei den Iwwernuechtungen registréiert. Den Effekt war also messbar – mä d'Fro, déi d'Verantwortlech sech vun Ufank u gestallt haten, war eng aner: Bréngt ee Joer Kultur eppes, dat dauert?

Eng grenziwwergräifend Ambitioun am Häerz vum Minett

Esch2022 war ënner den Europäesche Kulturhaaptstied ongewéinlech. Net eng eenzeg glamouréis Metropol stoung am Mëttelpunkt, mä eng deindustrialiséiert Biergbau- a Stolregioun – de Minett –, déi sech iwwer d'lëtzebuergesch-franséisch Grenz spreet. D'Ambitioun war eng dauerhaft kulturell Zesummenaarbecht an enger Géigend, déi vum Néckgang vum Eisen an dem Stol gezeechent ass.

D'Bilan op dëser Säit ass méi virsiichteg. Eng ILRES-Ëmfro mat 1.760 Interviewen huet erginn, datt 44% vun de Minett-Awunner mengen, Esch2022 hätt d'Verbindung tëscht de Lëtzebuerger Gemengen gestäerkt. Mä just 36% hunn d'Gefill, datt d'Verbindung tëscht de franséischen an de lëtzebuergesche Gemengen méi staark ginn ass. Bei deenen, déi tatsächlech un engem Event deelgeholl hunn, klamme dës Zuelen op 58% respektiv 42%.

Eis Missioun, dat éischt Kapitel vum Esch2022-Projet ze schreiwen, ass ofgeschloss. – Nancy Braun, Generaldirektesch vun Esch2022

Dat heescht: Wien matgemaach huet, huet d'Verbindung och méi staark gespuert. Mä iwwer d'ganz Bevëlkerung erëm bleift d'Iwwerzeegung, datt d'franséisch-lëtzebuergesch Bréck selwer gefestegt gouf, eng Minoritéit. Genau dës Spannung – tëscht de glanzvollen Iwwerschrëfts-Zuelen an der méi schwéierer Fro vun der dauerhafter Kohäsioun – mécht de Bilan esou interessant.

D'Fakel weidergereecht: vu Villerupt op ATRACT-AB

Den Titel ass de 22. Dezember 2022 formell ofgeschloss ginn. De 24. Januar 2023 huet zu Villerupt eng symbolesch Fakel-Iwwerreechung stattfonnt, déi den Erbe un déi 19 Gemenge vum Pro-Sud an der CCPHVA iwwerginn huet. Béid intergemeng Strukturen hunn zougesot, d'Aarbecht weiderzedroen.

De Georges Mischo, President vum Pro-Sud-Syndikat a Buergermeeschter vun Esch-Uelzecht, huet den Optrag esou formuléiert:

"Mir musse elo dës Energie, dëse Geescht weiderféieren an d'Regioun op eng nohalteg Manéier stäerken."

Op der franséischer Säit huet de Patrick Risser, President vun der CCPHVA, betount, Esch2022 sief fir hien "am Moment de wichtegste Projet, dee wierklech grenziwwergräifend ass".

Déi klorste konkret Fortsetzung ass de Projet ATRACT-AB, deen 2024 als direkten Erbe vun Esch2022 lancéiert gouf. Mat engem Budget vun 1.145.588 Euro, finanzéiert iwwer d'Interreg-Programm duerch den GECT Alzette Belval, gëtt en vun der CCPHVA, dem Pro-Sud-Syndikat an der Stad Esch-Uelzecht gedroen. D'Zil: e ëmweltverantwortleche grenziwwergräifende Kulturprogramm opzebauen an de regionale Kultursecteur "grénger" ze maachen. Och hei huet de Risser sech zouversiichtlech gewisen: et hätt een "erëm e ganz villverspriechende Projet fir d'grenziwwergräifend Kooperatioun an dofir, fir eis Territoiren méi no beieneen ze bréngen".

E gemëschte Bilan – an dofir e glafwierdegen

Wat bleift also vun Esch2022? Eng staark Participatioun, e messbaren Tourismus-Effekt a kloer Suitten, déi de Schwong an d'Zukunft droen. Mä och e Befund, deen net schéigerett gëtt: D'Verbindung tëscht Frankräich a Lëtzebuerg ass nach laang net fir jiddereen sichtbar gefestegt. Dat ass keng Néierlag – et ass d'realistesch Bilan vun engem Projet, deen sech net mat enger Stad, mä mat enger ganzer grenziwwergräifender Regioun gemoosst huet. An iwwer ATRACT-AB kritt déi nächst Etapp elo eng konkret Form.